Οι παλαιότεροι ακούν ή διαβάζουν για αγώνες της Εθνικής Ελλάδας με την αντίστοιχη της Γαλλίας και αυτόματα στο μυαλό τους έρχεται μια λέξη: Εκερντρεβίλ! Πιθανότατα ήταν και η πιο ισχυρή ανάμνηση πριν από το τρίποντο του Δημήτρη Διαμαντίδη το 2005 ή το επιθετικό ριμπάουντ και το καλάθι του Παναγιώτη Φασούλα το 1993.

Πάντως, σίγουρα -και λόγω του περίεργου ήχου που βγάζει αυτό το όνομα- βρίσκεται στην κορυφογραμμή των αναμνήσεων όταν αναφερόμαστε σε αγώνα Ελλάδας-Γαλλίας.

Το Εκερντρεβίλ ήταν μια πόλη στη Βορειο-δυτική Γαλλία, στην περιοχή Νορμανδία (Normandie) και στο διαμέρισμα της Manche. Και γράφουμε «ήταν» διότι πλέον δεν είναι πόλη με τη διοικητική έννοια αλλά μια… απλή γειτονιά, 15 χιλιάδων κατοίκων καθώς από το 2016 έχει ενσωματωθεί στο μεγαλύτερο δήμο Cherbourg-en-Cotentin μετά από διοικητική αναδιοργάνωση.

Από το 1965 και μετά η Équeurdreville-Hainneville ήταν αυτόνομος δήμος (commune) της Γαλλίας. Πλέον δεν είναι ανεξάρτητη πόλη η δήμος ούτε και ξεχωριστή διοικητική οντότητα και λειτουργεί όπως μια μεγάλη συνοικία/δημοτική ενότητα μέσα στον ενιαίο δήμο Cherbourg-en-Cotentin.

Για το ελληνικό μπάσκετ αυτή η πόλη είναι… σταθμός. Ή καλύτερα ένα παράδειγμα απογείωσης καθώς η νίκη επί των Γάλλων οδήγησε την Ελλάδα για πρώτη φορά σε Παγκόσμιο Κύπελλο (Ισπανία 1986). Η εποχή υπήρξε μεταβατική για το ελληνικό μπάσκετ. Η Ελλάδα το 1984 και το1985 δεν είχε σημαντικές παρουσίες σε μεγάλες διοργανώσεις και βρισκόταν σε φάση ανάπτυξης και ανασύνθεσης. Είχε αποτύχει να προκριθεί στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Λος Άντζελες (παρά την απουσία των ανατολικών υπερδυνάμεων) αλλά και στο Ευρωμπάσκετ του 1985.

Η Εθνική ομάδα είχε… πρόβλημα καθώς είχε ηττηθεί εντός έδρας από την Πολωνία κι αν έχανε στο Εκερντρεβίλ θα αποχαιρετούσε κάθε ελπίδα πρόκρισης στο Παγκόσμιο της Ισπανίας. Είχε προηγηθεί ένα μακρύ ταξίδι στις ΗΠΑ, με φιλικά κόντρα σε Αμερικάνικα Πανεπιστήμια και βαριές ήττες, με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν αμφιβολίες σχετικά με το αν θα μπορούσε να αντέξει στην δοκιμασία του αγώνα.

Ήττα από το φημισμένο Ντιουκ του Μάικ Σιζέφσκι (103-76) και οι πόντοι της Εθνικής είναι οι εξής: Γκάλης 34, Γιαννάκης 14, Φιλίππου 3, Λινάρδος 2, Καμπούρης 10, Ανδρίτσος 2, Κοκολάκης 2, Χριστοδούλου 8, Παταβούκας 2, Αγιασωτέλης.

Θα ακολουθούσε ακόμα ένα φιλικό με το Νορθ Καρολάινα του Ντιν Σμιθ, που είχε τότε κορυφαία φυσιογνωμία τον Μπραντ Ντόχερτι αλλά κι άλλους σημαντικούς παίκτες όπως ο Γουόρεν Μάρτιν, ο Τζο Γουλφ και ο Ντέιβ Πόπσον που αργότερα αγωνίστηκαν στο ΝΒΑ.

Παράλληλα υπήρχε και το πρόβλημα της συμμετοχής του Παναγιώτη Φασούλα και η ειρωνεία της τύχης ήταν τέτοια ώστε στον τελευταίο φιλικό αγώνα επί αμερικάνικου εδάφους, η Εθνική ομάδα αντιμετώπισε το Νορθ Καρολάινα Στέιτ του Τζίμι Βαλβάνο, όπου… αγωνιζόταν ο Έλληνας σέντερ! Κόντρα στην Εθνική ομάδα, ο Παναγιώτης Φασούλας πέτυχε 4 πόντους αλλά η συμμετοχή του στο Εκερντρεβίλ ήταν πέρα για πέρα αμφίβολη.

Για την ιστορία το NC State επικράτησε 90-69 (Γκάλης 27, Γιαννάκης 9, Ανδρίτσος 9, Φιλίππου 3, Χριστοδούλου 6, Καμπούρης 4, Αγιασωτέλης 1, Λινάρδος 4, Κοκολάκης 2, Ρωμανίδης 4, Ιωάννου).

Στο δείπνο που ακολούθησε ο Τζίμι Βαλβάνο υποσχέθηκε ότι ο Παναγιώτης Φασούλας θα ήταν διαθέσιμος για τον αγώνα με την Πολωνία (13/2/1986) όχι όμως και για τον κρίσιμο αγώνα με τη Γαλλία (21/11/1985) με τη δικαιολογία ότι η ομάδα του βρισκόταν στο στάδιο της τελικής προετοιμασίας ενόψει του πρωταθλήματος.

Κάπως έτσι η αποστολή της Εθνικής αναχώρησε από τις ΗΠΑ και μπήκε σε… ρυθμό πρόκρισης στο Παγκόσμιο.

Τρία εισιτήρια έμεναν ανοιχτά και η «γαλανόλευκη» διεκδικούσε το ένα στη Γαλλία. Με νίκη θα έπαιρνε την πρόκριση για πρώτη φορά στην ιστορία της σε Παγκόσμιο και θα πετούσε εκτός τους Γάλλους που είχαν ήδη δύο ήττες και δεν άντεχαν και τρίτη.

Η ήττα από τους Πολωνούς στη Θεσσαλονίκη είχε προκαλέσει μια παράξενη κατάσταση στην Εθνική ομάδα που «καιγόταν» για τη νίκη. Μπορείτε να δείτε στην προαναγγελία του αγώνα την κατάσταση στη βαθμολογία.

«Οι αγώνες που δώσαμε στην Αμερική μας ωφέλησαν. Υπάρχει η δυνατότητα για νίκη στην Γαλλία που θα μας φέρει κοντά στην πρόκριση και είμαστε σε καλή κατάσταση» είχε δηλώσει ο Ομοσπονδιακός προπονητής, Κώστας Πολίτης.

Ο αγώνας άρχισε στις 21:30 ώρα Ελλάδας, κρίθηκε μετά από τρεις παρατάσεις οπότε φανταστείτε τι ώρα τελείωσε! Για το λόγο αυτό «διασώθηκε» μια αράδα στο πρωτοσέλιδο για τον θρίαμβο με 130-126 που έφερε το εισιτήριο για το Παγκόσμιο στα… ελληνικά χέρια.

Στο ημίχρονο η Ελλάδα προηγήθηκε 43-41. Στην Κανονική Διάρκεια το σκορ ήταν 92-92 μετά από τρίποντο του Παναγιώτη Γιαννάκη. Στην πρώτη παράταση ήταν 104-104 μετά από τρίποντο του Λιβέρη Ανδρίτσου. Στην δεύτερη παράταση ήταν 117-117 μετά από τρίποντο του Ερβέ Ντιμπουϊσόν ο οποίος πέτυχε 51 πόντους κι έκανε ρεκόρ με την Εθνική ομάδα. Το τελικό 130-126 πανηγυρίστηκε δεόντως: Γκάλης 43, Γιαννάκης 21, Κοκολάκης 21, Χριστοδούλου 18, Ανδρίτσος 15, Λινάρδος 5, Ιωάννου 3, Φιλίππου 2, Καμπούρης 2, Ρωμανίδης.

Υπάρχει μια… ανέκδοτη ιστορία μετά το τέλος του αγώνα. Ο Φασούλας μίλησε τηλεφωνικώς με τον Φιλίππου για να ενημερωθεί για το σκορ και όταν το άκουσε, απάντησε το εκπληκτικό: «Το δικό μας σκορ ρώτησα να μάθω, όχι του αγώνα Λέικερς- Σέλτικς»!

Ο Κώστας Πολίτης είχε δηλώσει: «Πρώτη φορά στη ζωή μου είχα δέκα λιοντάρια μαζί μου». Αυτή ήταν μια από τις πιο χαρακτηριστικές δηλώσεις του Κώστα Πολίτη αμέσως μετά το τέλος του αγώνα, εκφράζοντας τον θαυμασμό του για την ψυχική δύναμη, την αφοσίωση και το πάθος των παικτών της ελληνικής ομάδας σε μια εξαιρετικά δύσκολη και παρατεταμένη μάχη.

Τα εγκώμια στην Ελλάδα δεν είχαν τελειωμό!

Κατά την άφιξη στην Αθήνα, οι διεθνείς έτυχαν της υποδοχής μερικών φιλάθλων και του Δ.Σ. της ΕΟΚ ενώ προχώρησαν και σε επίσημες δηλώσεις. Η αναμνηστική φωτογραφία είναι ντοκουμέντο της εποχής από έναν αγώνα όπου τα στοιχεία είναι ελάχιστα: Ένα τρίλεπτο βίντεο στο YouTube (από γαλλική πηγή) κάποιες σκόρπιες πληροφορίες από ελληνικές εφημερίδες της εποχής και… μηδέν φωτογραφίες!

Και για το τέλος μπορείτε να δείτε, επιγραμματικά, τις δηλώσεις που έκαναν οι Έλληνες διεθνείς ενώ ετοιμάζονταν για το πρώτο Παγκόσμιο στην καριέρα τους. Η σπορά αυτή καρποφόρησε πολλά χρόνια αργότερα!

Εκείνο το βράδυ του Νοεμβρίου του 1985, η Εθνική ομάδα πέρασε ένα αόρατο κατώφλι: από την αφάνεια και τις «σχεδόν» επιτυχίες, στην πίστη ότι μπορεί να ανήκει στους μεγάλους. Σε ένα μικρό κλειστό, σε μια επαρχιακή γαλλική πόλη (όχι στο Παρίσι, όχι σε μια μπασκετική πρωτεύουσα) γράφτηκε μια μεγάλη στιγμή της ελληνικής αθλητικής ιστορίας και του Ελληνικού Μπάσκετ!

Το Εκερντρεβίλ δεν υπάρχει πλέον διοικητικά. Σβήστηκε από τον χάρτη με μια υπογραφή, συγχωνεύτηκε, έγινε συνοικία.

Όμως:

Οι πόλεις μπορεί να χάνονται στα μητρώα, αλλά οι στιγμές δεν χάνονται στη μνήμη.

Για το ελληνικό μπάσκετ, το Εκερντρεβίλ υπάρχει ακόμα, ζει ως τόπος μύησης, ως το σημείο όπου μια ομάδα έμαθε να αντέχει, να επιμένει και να νικά.

Η ιστορία συχνά δεν διαλέγει στάδια-σύμβολα.

Διαλέγει απρόσμενα μέρη, σχεδόν αφανή, για να γεννήσει κάτι μεγάλο.

Έτσι και εκείνη η βραδιά στο Εκερντρεβίλ (που δεν υπάρχει πια) έγινε το προοίμιο του 1986 και, τελικά, του 1987!

Νίκος Μπουρλάκης