Μέχρι το 1970 σε επίπεδο Εθνικών ομάδων, η Ελλάδα είχε να παρουσιάσει ένα χάλκινο μετάλλιο στο Ευρωμπάσκετ του 1949 στο Κάιρο κι ακόμα δύο αργυρά (1963-1969, αμφότερα επί ελληνικού εδάφους) και δύο χάλκινα (1966 και 1967 σε Σόφια και Σκόπια) στους Βαλκανικούς αγώνες.
Ήταν φυσικά και το Κυπελλούχων της ΑΕΚ το 1968 που έβαζε μια «ίντριγκα» στην υπόθεση καθώς το ελληνικό μπάσκετ έδινε έναν ενθουσιασμό. Το 1970, τον Ιούλιο, η διοργάνωση του Ευρωμπάσκετ Εφήβων θα διεξαγόταν στην Αθήνα. Καλό σημάδι.
Ήταν η 4η διοργάνωση Εφήβων στην Ευρώπη (άρχισε το 1964 και διεξαγόταν ανά διετία) και η Εθνική ομάδα είχε εμφανιστεί για πρώτη φορά το 1968 με την πολύ καλή έκτη θέση στην Ισπανία (Βίγκο).
Κι όπως αποδείχθηκε η αισιοδοξία που υπήρχε ήταν δικαιολογημένη.
Το έγραφαν και στο ρεπορτάζ της εποχής. Η Ισπανία, η Δυτική Γερμανία, η Πολωνία, η Ρουμανία και η Γιουγκοσλαβία θα ήταν οι αντίπαλοι στον όμιλο. Είχε προηγηθεί βαριά ήττα στη Ριέκα σε φιλικό από τους Γιουγκοσλάβους, αλλά υπήρχε κίνητρο για ρεβάνς. Οι Ισπανοί επίσης είχαν νικήσει καθαρά την Εθνική μας δύο χρόνια νωρίτερα στο Βίγκο, οι Δυτικογερμανοί παρουσιάζονταν καλοί αλλά όχι ικανοί να απειλήσουν ενώ η Πολωνία και η Ρουμανία ήταν η πιο ασθενείς ομάδες του ομίλου.
Άρα λοιπόν αντιλαμβάνεστε γιατί ο τίτλος του ρεπορτάζ αναφέρεται σε δύο ομάδες ειδικά.
Η παραπάνω φωτογραφία είναι από τη Ριέκα κι από τα φιλικό με τους Γιουγκοσλάβους ενώ η φωτογραφία που ακολουθεί είναι ιδανική για το αρχείο σας αφού έχει τις συνθέσεις όλων των ομάδων. Μεγάλο ενδιαφέρον, αν μη τι άλλο.
Ξεχωρίζουν αρκετά ονόματα που έκαναν καριέρα στο μέλλον όπως ο Ρουγιάν στην Ισπανία, ο Ιταλός Μαρτζοράτι, ο Ρώσος Μπέλοφ αλλά και ο Τσέχος μετέπειτα διαιτητής Λιούμπομιρ Κοτλέμπα.
Οι Κώστας Δήμου και Κώστας Λυκουρέσης θα εκπροσωπούσαν την ελληνική διαιτησία. Τα καλύτερα νέα, όμως, έφτασαν μερικές μέρες αργότερα όταν αποκαλύφθηκε ότι ο Απόστολος Κόντος και ο Αντώνης Λάνθιμος θα ήταν σε θέση να ενισχύσουν την Εθνική Εφήβων!
Ξεκάθαρα, άλλαζε επίπεδο η ομάδα και οι στόχοι διαφοροποιήθηκαν.
«Φεστιβάλ Νέων» λοιπόν και «η Ελλάς μπορεί να ελπίζει» είναι ο τίτλος της εφημερίδας («Αθλητική Ηχώ») για την πρεμιέρα κόντρα στη Ρουμανία.
Διαβάζουμε ένα πολύ καλό αφιέρωμα και μάλιστα φιλοξενούνται και δηλώσεις του Λάζαρου Λέτσιτς, του γνωστού μας από τη θητεία του στον Άρη ο οποίος είναι μια από τις σημαντικότερες μορφές του μπάσκετ στην πρώην ενωμένη Γιουγκοσλαβία. Λόγω και της ελληνικής του ρίζας μιλούσε άριστα ελληνικά οπότε βόλεψε για μια συνέντευξη όπου διέκρινε τις δυνατότητες της Εθνικής Ελλάδας. Τότε ήταν ο προπονητής της Εθνικής Εφήβων της Γιουγκοσλαβίας.
Η πρεμιέρα ήταν ιδανική όπως μαρτυρά το τελικό 93-73 αλλά ο κόσμος δεν… τίμησε δεόντως την Εθνική ομάδα. Μόλις 500 άτομα βρέθηκαν στο Παναθηναϊκό Στάδιο.
Καλή η σύμπτωση με τον αντίπαλο (Ρουμανία) που ήταν ίδιος στην πρεμιέρα και με το χρυσό Ευρωμπάσκετ του 1987. Παρεμπιπτόντως τότε έπαιζε στη Ρουμανία ο Νταν Νικουλέσκου που ήταν παρών και στην πρεμιέρα του ’87 ως παίκτης μάλιστα στα 36 του χρόνια. Όπως επίσης από ελληνικής πλευράς ο Κώστας Πολίτης ως προπονητής και ο Χρήστος Ιορδανίδης ως συνεργάτης του.
Ας επιστρέψουμε στο 1970 όμως. Η νίκη ήταν άνετη κι όπως αναφέρεται στο ρεπορτάζ οι διεθνείς μας έκαναν και οικονομία δυνάμεων ενόψει της επόμενης αναμέτρησης.
Πάντως το ότι κατέβασαν «ταχύτητα» οι διεθνείς δεν άρεσε στον κόσμο που «διαμαρτυρήθηκε» όπως διαβάζουμε. Η σύνθεση της Ελλάδας: Ιορδανίδης 21, Σταμέλλος 18, Ραφτόπουλος 2, Αλεξανδρής 11, Μπογατσιώτης 13, Αβραμίδης 6, Γιαννουζάκος 2, Φωσσές, Καλαντίδης, Κόντος 20.
Βεβαίως υπήρχε πλήρες ρεπορτάζ για όλους τους αγώνες της πρεμιέρας κάτι που συνέβη και τη δεύτερη μέρα όπου η Ελλάδα θριάμβευσε με 72-64 της Γιουγκοσλαβίας.
Νέα σύμπτωση: Στο Ευρωμπάσκετ του ’87, δεύτερος αντίπαλος ήταν οι Γιουγκοσλάβοι που είχαν ηττηθεί από την Ελλάδα!
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον Βαγγέλη Αλεξανδρή, τη «ψυχή της ομάδας που ενθουσίασε τον κόσμο με τις ενέργειές του και ήταν ο κορυφαίος της αναμέτρησης».
Η σύνθεση της ελληνικής ομάδας: Ιορδανίδης 11, Σταμέλλος 12, Αλεξανδρής 6, Ραφτόπουλος 6, Γιαννουζάκος 14, Κόντος 19, Αβραμίδης, Φωσσές, Μπογατσιώτης 4.
Έχει κι άλλο όμως…
Η αναμενόμενη κι άνετη νίκη επί των Γερμανών (85-44) έβαλε την Εθνική ομάδα για τα καλά σε τροχιά πρόκρισης στα ημιτελικά.
Η σύνθεση: Σταμέλλος 16, Γιαννουζάκος 8, Ραφτόπουλος 12, Αλεξανδρής 3, Κόντος 11, Μπογατσιώτης 13, Αβραμίδης 4, Φωσσές 8, Πολίτης 6, Καλαντίδης 2, Ζέρβας 2.
Κόντρα στην Ισπανία το τελικό 92-71 φανέρωνε τη δυναμική της Εθνικής μας που προηγήθηκε με 40-13 στο 13’! Πάντως όπως διαβάζουμε υπήρξε πάλι η… παραδοσιακή ελληνική γκρίνια καθώς οι διεθνείς από ένα σημείο και μετά κράτησαν δυνάμεις για τη συνέχεια όπου θα διεκδικούσαν την πρώτη θέση στον όμιλο.
Πολύ σημαντικό καθώς θα απέφευγαν τη διασταύρωση με τους Σοβιετικούς στον ημιτελικό. Πάντως η πρόκριση στην τετράδα είχε έρθει!
Η σύνθεση: Γιαννουζάκος 7, Κόντος 26, Σταμέλλος 16, Αλεξανδρής 12, Μπογατσιώτης 8, Ραφτόπουλος 17, Πολίτης 2, Καλαντίδης, Αβραμίδης 2, Φωσσές 2.
Η νίκη επί της Πολωνίας (82-71) ήταν πολύ σημαντική καθώς οι αντίπαλοι μετά τη νίκη επί των Ισπανών αξίωναν πρόκριση. Μάλιστα προηγήθηκαν 39-33 στο ημίχρονο αλλά η Εθνική ομάδα είχε την απαραίτητη συγκέντρωση ώστε να φτάσει στη νίκη, να κάνει το 5/5 και να πάρει την πρώτη θέση στον όμιλο.
Ο κόσμος είχε αρχίσει να παίρνει ζεστά την υπόθεση καθώς 6 χιλιάδες φίλαθλοι βρέθηκαν στο Στάδιο. Η σύνθεση: Κόντος 12, Ραφτόπουλος 10, Γιαννουζάκος 8, Αλεξανδρής 12, Ιορδανίδης 17, Σταμέλλος 23, Μπογατσιώτης, Φωσσές.
Τα ζευγάρια των ημιτελικών: Ελλάδα- Ιταλία και Ρωσία- Γιουγκοσλαβία.
Δέκα χιλιάδες φίλαθλοι αποθέωσαν την Εθνική ομάδα η οποία μετά τη νίκη της (65-64) επί της Ιταλίας, πήρε την πρόκριση στον τελικό.
Ο αγώνας ήταν δραματικός και κρίθηκε στο τέλος. Η Ελλάδα προηγήθηκε 31-23 στο ημίχρονο αλλά οι Ιταλοί αντέδρασαν. Ο Σταμέλλος, με 28’’ για το τέλος έδωσε προβάδισμα στην Ελλάδα με 65-64 και στη συνέχεια ο Παπέτι κέρδισε φάουλ αλλά αστόχησε σε δύο βολές!
Οι διεθνείς παίρνουν το ριμπάουντ και κρατούν τη μπάλα ως το τέλος (τότε είχες το δικαίωμα όταν κέρδιζες φάουλ να επιλέξεις να μη σουτάρεις βολές και να επαναφέρεις από τα πλάγια) και μαζί παίρνουν το εισιτήριο για τον τελικό.
Η σύνθεση: Σταμέλλος 13, Κόντος 31, Αλεξανδρής, Ραφτόπουλος 5, Γιαννουζάκος 6, Ιορδανίδης 10.
Ήταν σα να πήραν το… χρυσό. Οι Σοβιετικοί δεν «παίζονταν» εκείνη την περίοδο και η ελληνική ομάδα παραδόθηκε (80-48) απέναντι σε έναν σαφώς ανώτερο αντίπαλο.
Η σύνθεση: Γιαννουζάκος 7, Κόντος 9, Σταμέλλος 8, Αλεξανδρής 12, Ραφτόπουλος 8, Μπογατσιώτης, Πολίτης 2, Αβραμίδης 2, Καλαντίδης.
Όπως μπορείτε να δείτε στην τελική κατάταξη, στην πρώτη εξάδα τερμάτισαν 4 ομάδες από τον όμιλο της Ελλάδας στην πρώτη φάση. Κι αυτό δείχνει πόσο ισχυρός ήταν ο όμιλος κάτι που φυσικά κάνει ακόμα πιο μεγάλη την επιτυχία.
Κι αυτό οδήγησε σε ένα άρθρο για το ταλέντο των Ελλήνων παικτών αλλά και την ανάγκη να αξιοποιηθεί μέσα από ένα οργανωμένο σχέδιο.
Ήταν το πρώτο μετάλλιο στις «μικρές» Εθνικές και στην πρώτη μεγάλη μπασκετική διοργάνωση σε επίπεδο Εθνικών ομάδων που έγινε στη χώρα μας. Τι ακολούθησε; Αυτή τη στιγμή σε επίπεδο Παίδων-Εφήβων και Νέων έχουμε 22 μετάλλια (!) και φυσικά μετά από 54 χρόνια το μπάσκετ θεωρείται -και όχι άδικα- το εθνικό σπορ των Ελλήνων.
Νίκος Μπουρλάκης
