Η 8η Μαΐου 2024 αποτελεί μια ξεχωριστή στιγμή για την σύγχρονη ιστορία της μπασκετικής ΧΑΝΘ. Η ομάδα της Θεσσαλονίκης με την 3η νίκη της επί του Φίλιππου Βέροιας στους τελικούς ανόδου και την κατάκτηση της πρωτιάς στον 3o όμιλο πανηγύρισε για πρώτη φορά (μετά την αναδιάρθρωση των κατηγοριών το 1986) την άνοδο της στην Elite League.
Με όνομα βαρύ και ιστορία άνω των 100 ετών η ΧΑΝΘ, ένας οργανισμός που το 1919 έγινε ουσιαστικά η «πύλη» εισόδου του μπάσκετ στην χώρα μας, γιορτάζει την άνοδό της, ωστόσο ανέκαθεν έμαθε -όπως δηλώνει και η αδιάκοπη παρουσία της στο μπασκετικό γίγνεσθαι όλα αυτά τα χρόνια- να μην μετράει τις επιτυχίες μόνο με τα αγωνιστικά αποτελέσματα.
Η ΧΑΝΘ παραμένει όλες αυτές τις δεκαετίες πιστή στον ερασιτεχνικό της χαρακτήρα, στο αναπτυξιακό μπάσκετ, στην εκμάθηση των βασικών του μπάσκετ, στην προσέλκυση των νέων παιδιών στον αθλητισμό δίνοντας έμφαση σε αυτό που πρεσβεύει το σήμα της, το ισοσκελές τρίγωνο: Πνεύμα, Σώμα, Ψυχή.
Η Elite League είναι η κορυφαία διοργάνωση στην οποία μπορεί να παίξει η ΧΑΝΘ καθώς με βάση το καταστατικό της απαγορεύεται η λειτουργία τμήματος με επαγγελματικά πρότυπα και κριτήρια.
Π. Γκαϊτατζής: «Θέλουμε να δίνουμε ευκαιρίες σε νέα παιδιά»
Η ΧΑΝΘ πραγματοποίησε μια ονειρική σεζόν στη National League 1. Η κανονική διάρκεια ολοκληρώθηκε με την Αδελφότητα να μετράει 19 νίκες σε σύνολο 22 αγώνων. Ο αρχιτέκτονας της επιτυχίας, Πέτρος Γκαϊτατζής είχε εργαστεί στο παρελθόν για 11 χρόνια (2004-2015) στη ΧΑΝΘ περνώντας από όλες τις προπονητικές βαθμίδες. Με τον ίδιο στον πάγκο η ομάδα της Θεσσαλονίκης είχε πανηγυρίσει μια ακόμη άνοδο (2012-13) οδηγώντας την από τη Γ΄ στη Β΄ Εθνική έπειτα από 21 χρόνια.
«Νομίζω ότι το κύριο χαρακτηριστικό μας ήταν πως είχαμε σταθερότητα και συνέπεια σε όλη τη διάρκεια του πρωταθλήματος. Είμαι χαρούμενος γιατί φέτος καταφέραμε να τα συνδυάσουμε όλα. Να έχουμε παιδιά νεότερα σε ηλικία, με φιλοδοξίες, που έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο και ταυτόχρονα να παραμένουμε σε υψηλό επίπεδο. Πιστεύω στο “πάντρεμα” των μεγαλύτερων σε ηλικία παικτών με τους νεαρότερους, γιατί το αποτέλεσμα μπορεί να είναι ωραίο ιδίως αν αναπτυχθεί η χημεία μεταξύ τους. Πάντα ένα ζητούμενο στη ΧΑΝΘ είναι να δίνει ευκαιρίες στα νεότερα παιδιά», δηλώνει ο Πέτρος Γκαϊτατζής.
Δ. Καραΐσκος: «Ζούμε δημιουργικά το παρόν και οραματιζόμαστε ένα ακόμη πιο όμορφο μέλλον»
Ο διευθυντής Αθλητισμού της ΧΑΝΘ, Δημήτρης Καραΐσκος, από την πλευρά του λέει: «Αισθάνομαι περήφανος όπως και ολόκληρος ο κόσμος του Αθλητισμού της ΧΑΝΘ. Δεν είναι μόνο η διάκριση και η κατάκτηση του πρωταθλήματος, είναι η διαδρομή, η υγεία που εξέπεμψε η ομάδα, είναι η νεανικότητα και η ομαδικότητα. Αξίζουν συγχαρητήρια σε όλους όσους συνέβαλαν και στήριξαν με τον τρόπο τους την προσπάθεια αυτή.
Είναι εκπληκτικό, μοναδικό να γεύεσαι σε μία αγωνιστική περίοδο την άνοδο του ανδρικού τμήματος μπάσκετ στην Elite League, την άνοδο του ανδρικού τμήματος χάντμπολ στην Handball Premier, την άνοδο του ανδρικού τμήματος βόλεϊ στην Pre League, την κατάκτηση του κυπέλλου ΕΚΑΣΘ από το γυναικείο τμήμα μπάσκετ καθώς και πολλές ακόμη σπουδαίες επιτυχίες στα ατομικά αθλήματά μας, σε πανευρωπαϊκό και πανελλήνιο επίπεδο.
Ως αθλητισμός της ΧΑΝΘ, οφείλουμε να ζούμε δημιουργικά το παρόν, να οραματιζόμαστε και να οργανώνουμε ένα όμορφο μέλλον, σεβόμενοι πάντοτε το παρελθόν, την παράδοση και την προσφορά της Αδελφότητας, υπηρετώντας τον ερασιτεχνικό αθλητισμό, τις αρχές και την φιλοσοφία μας».
Η βαριά κληρονομιά της μπασκετικής ΧΑΝΘ
Το μπασκετικό τμήμα της ΧΑΝ κουβαλάει μια βαριά κληρονομιά. Πρόκειται για την Οργάνωση (Χριστιανική Αδελφότητα Νέων Θεσσαλονίκης) που αποτελεί την ελληνική εκδοχή της αμερικάνικης Y.M.C.A. με έδρα το Σπρίνγκφιλντ της Μασαχουσέτης, όπου εφευρέθηκε το μπάσκετ από τον καθηγητή Τζέιμς Νέισμιθ.
Μοιραία η ΧΑΝΘ από το 1919 αποτέλεσε την πύλη εισόδου της καλαθοσφαίρισης στην Ελλάδα. Είναι αυτή που διοργανώνει τα πρώτα πρωταθλήματα στο χωμάτινο τότε γήπεδο της που παρέμεινε για πολλές δεκαετίες ο ναός του μπάσκετ στη Θεσσαλονίκη.
Είναι αυτή που διδάσκει τους κανονισμούς του νέου αθλήματος, αυτή που (το 1929) λειτουργεί σχολή διαιτητών μπάσκετ κατόπιν σχετικής εντολής του ΣΕΓΑΣ κι αυτή που πιέζει και πετυχαίνει την εισαγωγή του στα σχολεία.
Κατέκτησε 16 πρωταθλήματα Θεσσαλονίκης, ήταν μεταξύ των 10 ομάδων που μετείχαν στο πρώτο Πανελλήνιο πρωτάθλημα το 1963 ενώ κορυφαία της σεζόν στην μεγάλη κατηγορία (Α’ Εθνική) ήταν το 1971-72 όταν με προπονητή τον Θόδωρο Ροδόπουλο διεκδίκησε με αξιώσεις το πρωτάθλημα για να τερματίσει τελικά στην 3η θέση.
Η τελευταία φορά που η ΧΑΝΘ έπαιξε στην μεγάλη κατηγορία (Α’ Εθνική) ήταν κατά την σεζόν 1977-78. Το τελευταίο παιχνίδι της ιστορίας της στην Α΄ εθνική είναι αυτό της 20ης Μαΐου του 1978 με τον Παναθηναϊκό από τον οποίο χάνει με 90-74.Τελευταίος προπονητής της ομάδας στην Α΄ Εθνική είναι ο Λάκης Τσάβας.
Η ΧΑΝΘ έχει κατακτήσει 2 πρωταθλήματα Ελλάδας καλαθοσφαίρισης Εφήβων το 1970 και το 1971 και 2 πανελλήνια πρωταθλήματα Παίδων το 1969 και το 1971.
Από τα σπλάχνα της ξεπήδησαν και αναδείχθηκαν σπουδαίες προσωπικότητες του ελληνικού μπάσκετ , που τίμησαν τα ελληνικά χρώματα σε διεθνείς διοργανώσεις όπως οι: Τ. Ταλιαδώρος, Σ. Μαυροσκούφης, Τ. Νικολαΐδης, Φ. Ματθαίου, Α. Πεταλίδης, Μ. Τσικίνας, Λ. Τσάβας, Γ. Τρόντζος, Μ. Γιαννουζάκος, Θ. Ροδόπουλος, Δ. Ανανιάδης, Σ. Νικολαΐδης, Ν. Ζήσης και πολλοί άλλοι.
Η ΧΑΝΘ στην Ευρώπη
H XANΘ αγωνίσθηκε τρεις φορές στην ιστορία της στα Κύπελλα Ευρώπης. Την περίοδο 1972-73 ήταν στο γκρουπ ομάδων που μετείχαν για πρώτη φορά στη νεοσύστατη διοργάνωση του Κόρατς.
Εκείνη την χρονιά αντιμετώπισε στην προκριματική φάση τη Βελγική Μάες Πιλς και αποκλείστηκε από τη Λοκομοτίβα Ζάγκρεμπ (μετέπειτα Τσιμπόνα).
Την περίοδο 1973-74 η ΧΑΝΘ πέρασε άνευ αγώνα την Αυστριακή ABC Σόµα Βιέννης και στον δεύτερο αντιμετώπισε την πανίσχυρη Παρτίζαν Βελιγραδίου από την οποία ηττήθηκε δύο φορές.
Η τελευταία φορά που η ΧΑΝΘ συμμετείχε σε ευρωπαϊκή διοργάνωση ήταν πάλι στο Κύπελλο Κόρατς τη σεζόν 1974-75 όταν έφτασε πολύ κοντά στην πρόκριση απέναντι στην Γερμανική Βολφενµπίτελ την οποία νίκησε στη Θεσσαλονίκη (73-69) όμως στη Γερμανία δεν τα κατάφερε καθώς η διαφορά των 4 πόντων με την οποία επικράτησε στο πρώτο ματς δεν αποδείχθηκε αρκετή (91-80).
Οι Ακαδημίες και το πρόγραμμα της ΧΑΝΘ
Η ΧΑΝΘ προσφέρει ένα συντεταγμένο μπασκετικό πρόγραμμα. Λειτουργεί ουσιαστικά ως μια σύγχρονη «Σχολή Μπάσκετ», με ενιαία αγωνιστική φιλοσοφία σε όλες τις ηλικιακές βαθμίδες. Στο επίκεντρο της προσπάθειας ήταν και παραμένει το αναπτυξιακό σκέλος, η σωστή εκμάθηση του basketball και η διαμόρφωση σωστών χαρακτήρων με σεβασμό στον αντίπαλο και στον συμπαίκτη.
Οι ειδικές παροχές που έχει τη δυνατότητα να προσφέρει, την κάνουν να ξεχωρίζει καθώς μεταξύ άλλων είναι σε θέση να φιλοξενεί αθλητές εκτός Θεσσαλονίκης προσφέροντάς στέγη σε ειδικά διαμορφωμένες κλίνες στον ξενώνα που έχει δημιουργήσει στις εγκαταστάσεις της. Η ΧΑΝΘ διαθέτει αγωνιστικά τμήματα όλων των ηλικιών και μετέχει σε όλα τα πρωταθλήματα της ΕΚΑΣΘ. Αρκετοί αθλητές της ΧΑΝΘ στελεχώνουν κλιμάκια και Εθνικές ομάδες όπως συνέβη και τελευταίο πανευρωπαϊκό πρωτάθλημα U18 στο οποίο μετείχαν οι Νίκος Χιτικούδης και Γιάννης Κομνιανίδης.
Η ΧΑΝΘ διαθέτει δυο κλειστά γυμναστήρια, πισίνα, όπως και φυσιοθεραπευτήριο, ιατρική κάλυψη, διατροφολόγο και κέντρο αθλητικής προετοιμασίας(στην κατασκήνωση του Αγίου Νικολάου Χαλκιδικής) ενώ λειτουργεί κατά την θερινή περίοδο ένα από τα παλαιότερα μπασκετικά καμπ.
«Η ΧΑΝΘ είναι ένας ευρύτερος οργανισμός για την νεολαία και όχι μόνο ένα αθλητικό σωματείο. Μέλος ενός παγκόσμιου κινήματος για τους νέους (YMCA), καλλιεργεί με τον δικό της ιδιαίτερο τρόπο τα σπορ κρατώντας ψηλά τη σημαία του ερασιτεχνικού αθλητισμού. Η ανάπτυξη του μπάσκετ όπως και των άλλων αθλημάτων και το κτίσιμο της προσωπικότητας των αθλητών της είναι άρρηκτα συνυφασμένα με τις αρχές, την φιλοσοφία και τον κόσμο των ιδεών και των αξιών της, και αυτή η επίμονη μοναχική διαδρομή την καθιστά μοναδικό φαινόμενο στον ελληνικό αθλητισμό» λέει ο πρόεδρος της ΧΑΝΘ, Ιωάννης Σωσσίδης.
Περήφανη για το πρώτο Μουσείο Μπάσκετ στην Ελλάδα
Τον Δεκέμβριο του 2013, εγκαινιάστηκε το Μουσείο Μπάσκετ της ΧΑΝΘ. Στόχος της δημιουργίας του είναι να γνωρίσουν οι επισκέπτες την ιστορία και τις σημαντικότερες στιγμές του αθλήματος στην Ελλάδα.
Η μόνιμη συλλογή του αποτελείται από προσωπικά αντικείμενα μεγάλων προσωπικοτήτων του μπάσκετ που συνέβαλαν στη διάδοση και ανάπτυξη του μπάσκετ, από τον εξοπλισμό του παλιού ανοιχτού γηπέδου της ΧΑΝΘ, αθλητικές ενδυμασίες και επιπλέον τεκμηριωτικό υλικό που αναδεικνύει την ιστορία του αθλήματος.
Το 2019 εγκαινιάστηκε η νέα πτέρυγα του Μουσείου που είναι αφιερωμένη στην Εθνική Ομάδα Μπάσκετ, καθώς και στην ιστορία και τη δράση των σημαντικών φορέων του Ελληνικού Μπάσκετ.
Μέσα από εκθέματα όπως οι φανέλες σημαντικών παικτών της Εθνικής ανά τα χρόνια, μετάλλια, εισιτήρια, μπάλες ιστορικών αγώνων υπογεγραμμένες από τους παίκτες και συλλεκτικά αναμνηστικά αντικείμενα, γίνεται ιστορική αναδρομή στις σημαντικότερες στιγμές της πορείας της Εθνικής Ομάδας. Επιπλέον, μέσα από την πλούσια συλλογή του μουσείου σε συλλεκτικά αντικείμενα διεθνών διοργανώσεων, ομάδων, συλλόγων, ομοσπονδιών, προπονητών, διαιτητών και παικτών, οι επισκέπτες έχουν τη δυνατότητα να έρθουν σε επαφή με το άθλημα του μπάσκετ ανά τον κόσμο.
Το Μουσείο ιδρύθηκε, με σκοπό την ανάδειξη και προβολή του ρόλου της ΧΑΝΘ στην εξέλιξη και διάδοση της αθλητικής παιδείας και του ερασιτεχνικού αθλητισμού στην Ελλάδα.
Κώστας Κούσης
